- زمان مطالعه: 11 دقیقه
- 4 مرداد 1404
- بدون نظر
فراخوان های سامانه مودیان از اول تا دهم | چه کسانی مشمول‌اند و باید اقدام کنند؟
اگر صاحب کسب‌وکار هستید، احتمالاً بارها اصطلاح «فراخوان های سامانه مودیان» به گوشتان خورده است. اما آیا دقیق می‌دانید این فراخوان ها به چه معنا هستند، چه کسانی را شامل می‌شوند و رعایت نکردن آنها چه پیامدهایی دارد؟
در این مقاله قصد داریم فراخوان های اول تا دهم سامانه مودیان را با جزئیات کامل بررسی کنیم؛ از تاریخ و گروه‌های مشمول گرفته تا الزام‌ها و نکات مهمی که باید رعایت شوند. با ما همراه باشید تا ببینیم آیا شما هم باید به این سامانه بپیوندید یا خیر.
سامانه مودیان چیست و چه هدفی دارد؟
سامانه مؤدیان، بستری دیجیتال است که به موجب قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان از سوی سازمان امور مالیاتی راه‌اندازی شده است. این سامانه با هدف شفاف‌سازی تبادلات مالی، جلوگیری از فرار مالیاتی و ایجاد عدالت مالیاتی ایجاد شد.
تمامی فعالان اقتصادی که مشمول فراخوان‌های سامانه مؤدیان هستند، موظف‌اند اطلاعات مالی خود را به‌صورت صورتحساب الکترونیکی از طریق این سامانه به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند.
مزایای سامانه مودیان:
تسهیل روند رسیدگی مالیاتی
حذف دفاتر قانونی سنتی و جایگزینی با گزارش‌های لحظه‌ای
کاهش احتمال جریمه‌های مالیاتی
دسترسی آنلاین به سوابق و صورتحساب‌ها
فراخوان های سامانه مودیان
فراخوان اول سامانه مودیان (مرحله اول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده – ۱ مهر ۱۳۸۷)
در اولین مرحله از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده که از تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۷ آغاز شد، گروه‌های مشخصی از فعالان اقتصادی مشمول ثبت‌نام و اجرای این قانون شدند. این فراخوان به‌عنوان شروع مسیر اجرای گسترده مالیات بر ارزش افزوده در ایران، نقش مهمی در پایه‌گذاری سامانه مودیان و ساختار مالیاتی کشور داشت.
✅ مشمولین فراخوان اول:
- کلیه واردکنندگان کالا و خدمات؛
- کلیه صادرکنندگان کالا و خدمات؛
- کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سال ۱۳۸۶، به سه میلیارد ریال یا بیشتر رسیده باشد؛
- کلیه فعالان اقتصادی که در پنج ماهه اول سال ۱۳۸۷، مجموع فروش کالا و خدمات آنها یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون ریال یا بیشتر بوده است.
📌 این افراد و شرکت‌ها موظف بودند در سامانه ثبت‌نام کرده، کد اقتصادی دریافت کنند و فرآیندهای مالیاتی مربوط به مالیات بر ارزش افزوده را طبق قانون انجام دهند.
همچنین بخوانید : تشکیل پرونده مالیاتی آنلاین شاپ | آیا فروشگاه‌های اینترنتی باید مالیات بدهند؟
فراخوان مرحله دوم سامانه مودیان (۱ مهر ۱۳۸۸)
فراخوان دوم که یک سال پس از فراخوان اول اجرایی شد، گروه‌های گسترده‌تری از فعالان اقتصادی را در بر گرفت. این مرحله با هدف توسعه پوشش اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده و افزایش شفافیت مالیاتی به ویژه در بخش‌های صنعتی، خدماتی و تجاری اعلام گردید.
✅ مشمولین فراخوان دوم:
- کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی که دارای جواز تأسیس و پروانه بهره‌برداری از وزارتخانه‌های مربوطه هستند؛
- بهره‌برداران معادن؛
- ارائه‌دهندگان خدمات حسابرسی، حسابداری، دفترداری و همچنین خدمات مالی؛
- حسابداران رسمی شاغل و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران؛
- ارائه‌دهندگان خدمات مدیریتی و مشاوره‌ای؛
- ارائه‌دهندگان انواع خدمات انفورماتیک و رایانه‌ای (سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و طراحی سیستم)؛
- متل‌ها و هتل‌های سه ستاره و بالاتر؛
- بنکداران، عمده‌فروش‌ها، فروشگاه‌های بزرگ، واسطه‌های مالی، نمایندگان توزیع کالاهای داخلی و وارداتی و صاحبان انبارها؛
- نمایندگان موسسات تجاری و صنعتی داخلی و خارجی؛
- مؤسسات حمل و نقل موتوری و باربری دارای مجوز (زمینی، دریایی و هوایی) به استثنای واحدهای صرفاً حمل و نقل مسافر؛
- مؤسسات مهندسی و مهندسی مشاور؛
- مؤسسات تبلیغاتی و بازاریابی.
📌 این دسته از فعالان اقتصادی ملزم به ثبت‌نام در سامانه مودیان، دریافت کد اقتصادی و رعایت تکالیف مالیاتی مربوط به مالیات بر ارزش افزوده شدند.
فراخوان مرحله سوم سامانه مودیان (۱ فروردین ۱۳۸۹)
در مرحله سوم اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، سازمان امور مالیاتی کشور به دنبال شمولیت گسترده‌تر قانون بود و فعالان اقتصادی‌ای را هدف قرار داد که تاکنون بر اساس فراخوان‌های قبلی (مرحله اول و دوم) در سامانه ثبت‌نام نکرده بودند.
✅ مشمولین فراخوان سوم:
- کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط مرحله اول و دوم ثبت‌نام نشده‌اند؛
- به شرط آنکه مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات (اعم از معاف و غیر معاف) آنها در سال‌های ۱۳۸۷ یا ۱۳۸۸ سه میلیارد ریال یا بیشتر باشد.
📌 این گروه‌ها نیز موظف شدند در سامانه مودیان ثبت‌نام کنند، کد اقتصادی دریافت نمایند و فرآیندهای مالیات بر ارزش افزوده را طبق قانون پیگیری کنند.
فراخوان مرحله چهارم سامانه مودیان (۱ مهر ۱۳۸۹)
در این مرحله، سازمان امور مالیاتی کشور دامنه مشمولین قانون مالیات بر ارزش افزوده را گسترده‌تر کرد و اشخاصی را که در مراحل اول تا سوم ثبت‌نام نکرده بودند، اما در فعالیت‌های مشخصی فعال بودند، مشمول قانون اعلام نمود. این گروه‌ها با هر میزان فروش یا درآمد، موظف به ثبت‌نام و اجرای تکالیف مالیاتی شدند.
✅ مشمولین فراخوان چهارم:
- صاحبان کارگاه‌های صنعتی (اعم از صنفی و غیر صنفی) که دارای حداقل برق سه فاز ۵۰ آمپر باشند؛
- فروشندگان طلا و جواهر؛
- فروشندگان آهن‌آلات؛
- صاحبان تالارهای پذیرایی و رستوران‌ها؛
- صاحبان متل‌ها، هتل‌های یک و دو ستاره و هتل آپارتمان‌ها؛
- صاحبان نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌های خودرو و بنگاه‌های معاملات املاک؛
- صاحبان تعمیرگاه‌های مجاز خودرو؛
- چاپخانه‌داران؛
- صاحبان دفاتر اسناد رسمی؛
- صاحبان مراکز ارتباطات رایانه‌ای، دفاتر خدمات ارتباطی (از جمله دفاتر خدمات مشترکین تلفن همراه، آژانس‌های پستی) و دفاتر خدمات دولت الکترونیک، پلیس+۱۰ و دفاتر خدمات الکترونیک شهر؛
- صاحبان دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی؛
- صاحبان سینماها، تماشاخانه‌ها و مکان‌های تفریحی و ورزشی.
📌 این دسته‌ها با هر حجم فروش یا درآمدی، موظف به ثبت‌نام در سامانه مودیان، دریافت کد اقتصادی و رعایت قانون مالیات بر ارزش افزوده شدند.
فراخوان مرحله پنجم سامانه مودیان (۱ مهر ۱۳۹۰)
در پنجمین مرحله از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، سازمان امور مالیاتی به دنبال پوشش‌دهی کامل‌تر فعالان اقتصادی بود و افراد و شرکت‌هایی را که تا به حال در مراحل قبلی مشمول نشده بودند، شناسایی و مکلف به ثبت‌نام نمود.
✅ مشمولین فراخوان پنجم:
- کلیه اشخاص حقوقی که تا کنون بر اساس شرایط مراحل اول تا چهارم، ثبت‌نام نکرده‌اند؛
- به شرط آنکه در هر یک از سال‌های ۱۳۸۷، ۱۳۸۸ یا ۱۳۸۹، مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات (اعم از معاف یا غیر معاف) آنها یک میلیارد ریال یا بیشتر باشد.
📌 این دسته از فعالان اقتصادی نیز موظف به ثبت‌نام در سامانه مودیان، دریافت کد اقتصادی و اجرای تکالیف مالیاتی مربوط به مالیات بر ارزش افزوده شدند.
فراخوان مرحله ششم سامانه مودیان (۱ فروردین ۱۳۹۴)
در این مرحله، سازمان امور مالیاتی دامنه مشمولان مالیات بر ارزش افزوده را گسترش داد و علاوه بر اشخاص حقوقی، برخی اشخاص حقیقی را نیز شامل کرد، بدون توجه به میزان فروش سالانه آنها.
✅ مشمولین فراخوان ششم:
- اشخاص حقوقی و حقیقی موضوع ماده ۹۸ قانون مالیات‌های مستقیم؛
- فعالان اقتصادی که در فعالیت‌های زیر مشغول به کار هستند:
- چلوکبابی‌ها،
- سالن‌های غذاخوری،
- سفره‌خانه‌های سنتی،
- اغذیه‌فروشی‌های زنجیره‌ای با مالکیت واحد و با نام و نشان و عنوان تجاری واحد؛
- این مشمولیت فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز صادر شده است.
📌 این گروه‌ها موظف به ثبت‌نام در سامانه مودیان و رعایت تکالیف مالیاتی مربوط به مالیات بر ارزش افزوده شدند.
فراخوان مرحله هفتم سامانه مودیان (۱ مهر ۱۳۹۵)
در این مرحله، سازمان امور مالیاتی کلیه اشخاص حقوقی فعال را که تاکنون به دلیل عدم شمول در فراخوان‌های قبلی (مرحله اول تا ششم) برای اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده فراخوان نشده‌اند، مشمول قانون اعلام کرد.
✅ مشمولین فراخوان هفتم:
- کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر حجم فروش یا درآمد از محل عرضه کالا و ارائه خدمات مشمول قانون؛
- به استثنای اشخاص حقوقی که فعالیت‌های آنان صرفاً معاف موضوع ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده باشد.
📌 این دسته از فعالان اقتصادی موظف به ثبت‌نام در سامانه مودیان و اجرای تکالیف مالیاتی مربوط به مالیات بر ارزش افزوده شدند.
در هشتمین مرحله از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده و فراخوان‌های سامانه مؤدیان، گروه جدیدی از فعالان اقتصادی که تا پیش از این مشمول مراحل قبلی نشده بودند، به‌ویژه جایگاه‌داران سوخت (فرآورده‌های نفت و گاز) موظف به ثبت‌نام و ارسال صورتحساب الکترونیکی در سامانه شدند.
✅ مشمولان فراخوان هشتم سامانه مودیان:
- تمامی جایگاه‌داران سوخت (نفت و گاز) با هر حجم فروش یا ارائه خدمات که تاکنون به موجب فراخوان‌های قبلی برای اجرای قانون فراخوانده نشده‌اند.
بر اساس بند (پ) ماده (۳) آیین‌نامه اجرایی قانون بودجه ۱۳۹۹ کل کشور و اختیارات ماده ۱۸ قانون مالیات بر ارزش افزوده، این دسته از فعالان اقتصادی از ابتدای سال ۱۳۹۹ موظف به اجرای همه تکالیف مالیاتی از جمله:
- صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی برای فروش فرآورده‌ها و خدمات
- وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریداران
- ارائه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده و واریز وجوه به حساب‌های تعیین‌شده
📌 این اطلاعیه در حکم بخشنامه رسمی برای ادارات کل امور مالیاتی، اتحادیه‌ها و تشکل‌های مربوطه است و عدم پیروی از آن می‌تواند منجر به جریمه و توقف خدمات قانونی شود.
فراخوان مرحله نهم سامانه مودیان (۱ تیر ۱۴۰۲)
در نهمین مرحله از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که تاکنون در فراخوان‌های قبلی (اول تا هشتم) شامل نشده‌اند، مشمول این فراخوان شدند.
✅ مشمولین فراخوان نهم:
- فعالان حوزه تهیه و ارائه انواع غذا، شامل:
- بیرون‌برهای خانگی و صنعتی (کترینگ و آشپزخانه‌ها)،
- کافی‌شاپ‌ها.
⚠️ لازم به ذکر است که مشاغل مرتبط با جگرکی، آش، حلیم و بریانی در این فراخوان مشمول نبوده و همچنین تاکنون در فراخوان‌های پیشین نیز مشمول نبوده‌اند.
این گروه‌ها موظف به ثبت‌نام و رعایت تکالیف مالیاتی مرتبط با ارزش افزوده از تاریخ اعلام شده هستند.
فراخوان مرحله دهم سامانه مودیان (دی‌ماه ۱۴۰۲)
در دهمین مرحله از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، از ابتدای دی ماه ۱۴۰۲ دامنه مشمولین این قانون گسترده‌تر شده و گروه‌های شغلی بیشتری ملزم به رعایت مقررات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده شدند.
بر اساس این فراخوان، تمامی فعالان اقتصادی که پیش‌تر مشمول این نظام مالیاتی نشده‌اند، در گروه‌های شغلی خاص زیر باید از ابتدای دی ماه مالیات بر ارزش افزوده را به معاملات خود اضافه کرده و هنگام صدور صورتحساب آن را به سازمان امور مالیاتی ارائه نمایند:
✅ مشمولین فراخوان دهم ارزش افزوده:
- فروشندگان حیوانات خانگی شامل سگ، گربه، ماهی، پرنده زینتی و حیوانات وحشی
- کلیه مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و کلینیک‌های دامپزشکی
- تمامی ارائه‌دهندگان خدمات مرتبط با حیوانات
- فروشندگان انواع غذا، لوازم و تجهیزات شامل پت‌شاپ‌ها و فروشگاه‌های لوازم حیوانات خانگی
- فروشندگان انواع ادوات موسیقی
- فروشندگان لوازم آرایشی، تجهیزات بهداشتی، عطر و ادکلن
- ارائه‌دهندگان خدمات ماساژ
- آتلیه‌های عکاسی و فیلمبرداری
- خدمات مرتبط با برگزاری سمینار، همایش، جشنواره، گردهمایی و انواع مراسم
- فروشندگان انواع عینک آفتابی و لنزهای تماسی
- فروشندگان انواع ضایعات فلزی
- فروشندگان کاکائو، نسکافه، قهوه و محصولات مشتق شده از آنها
- فروشندگان انواع لوازم و تجهیزات حفاظتی مانند دزدگیر
تمامی این فعالان اقتصادی موظف به رعایت دقیق تکالیف مالیاتی مرتبط با ارزش افزوده از جمله ثبت‌نام، صدور صورتحساب و پرداخت مالیات به موقع می‌باشند.
جدول خلاصه فراخوان های سامانه مودیان
| شماره فراخوان | تاریخ اجرا | مخاطبین اصلی / مشمولین | توضیحات خلاصه |
|---|---|---|---|
| فراخوان 1 | 1 مهر ۱۳۸۷ | واردکنندگان، صادرکنندگان، فعالان با فروش بالا، فروشندگان طلا، تالارها و… | مشمولین با فروش بالا و صنوف خاص |
| فراخوان 2 | 1 مهر ۱۳۸۸ | کارخانه‌ها، معادن، حسابداران رسمی، متل‌ها و هتل‌ها، موسسات حمل و نقل و… | اشخاص حقوقی فعال در حوزه‌های تخصصی |
| فراخوان 3 | 1 فروردین ۱۳۸۹ | اشخاص حقیقی و حقوقی با فروش 3 میلیارد ریال و بالاتر در ۱۳۸۷ یا ۱۳۸۸ | مشمولان ثبت‌نام بر اساس فروش مشخص |
| فراخوان 4 | 1 مهر ۱۳۸۹ | صاحبان کارگاه‌های صنعتی، فروشندگان طلا و آهن، تالارها، هتل‌ها، دفاتر رسمی و… | مشاغل صنفی و خدمات خاص |
| فراخوان 5 | 1 مهر ۱۳۹۰ | اشخاص حقوقی با فروش 1 میلیارد ریال و بیشتر در ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۹ | اشخاص حقوقی جامانده از فراخوان‌های قبل |
| فراخوان 6 | 1 فروردین ۱۳۹۴ | چلوکبابی‌ها، سالن‌های غذاخوری، سفره‌خانه‌ها و اغذیه فروشی‌های زنجیره‌ای | فعالیت‌های خاص غذایی |
| فراخوان 7 | 1 مهر ۱۳۹۵ | کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر حجم فروش (به جز معاف‌ها) | گروه‌های جامانده از فراخوان‌های قبلی |
| فراخوان 8 | 1 فروردین ۱۳۹۹ | جایگاه‌داران سوخت (نفت و گاز) | مشمولین جایگاه‌های سوخت |
| فراخوان 9 | 1 تیر ۱۴۰۲ | تهیه و ارائه غذا بیرون‌بر خانگی و صنعتی، کافی‌شاپ‌ها | مشاغل غذاخوری بیرون‌بر |
| فراخوان 10 | دی ماه ۱۴۰۲ | فروشندگان حیوانات خانگی، مراکز درمانی دامپزشکی، فروشندگان لوازم آرایشی و تجهیزات حفاظتی و… | دامنه وسیع‌تر مشاغل جدید |
جمع‌بندی
در این مقاله به بررسی فراخوان های سامانه مودیان پرداختیم که طی سال‌های مختلف توسط سازمان امور مالیاتی اعلام شده‌اند. این فراخوان های سامانه مودیان مشخص می‌کنند کدام گروه‌های فعال اقتصادی و مشاغل موظف به ثبت‌نام و ارائه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده هستند. شناخت دقیق این فراخوان‌ها برای جلوگیری از جریمه‌ها و انجام درست تکالیف مالیاتی ضروری است. فعالین اقتصادی باید همواره با اطلاع از جدیدترین فراخوان‌ها، عملکرد مالیاتی خود را به‌روز و منطبق با قوانین کشور نگه دارند.
اگر شما هم مشمول یکی از این فراخوان های سامانه مودیان هستید یا می‌خواهید از وضعیت مالیاتی خود مطمئن شوید، با مشاوران مالیاتی ما در تیم حساب بان تماس بگیرید تا در مسیر پر پیچ و خم مالیات بر ارزش افزوده، راهنمایی دقیق دریافت کنید و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری نمایید.
از رسیدگی به امور مالیاتی و تنظیم دفاتر قانونی گرفته تا آموزش کاربردی حسابداری و رفع چالش‌های بیمه و کار، همه را با تیمی از متخصصان خبره تجربه کنید.